W dniu dzisiejszym otrzymaliśmy drugą już odpowiedź na petycję w sprawie użycia Wolnego Oprogramowania w administracji publicznej. Tym razem odpowiedziała KPRM (Kancelaria Prezesa Rady Ministrów), ale odpowiedź jest po prostu kopią stanowiska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tej sprawie.

W trzystronicowym piśmie ZUS tłumaczy dlaczego w SIWZ przetargu, który został podany jako przykład w naszej petycji, oficjalnie wskazany został produkt konkretnej firmy (Microsoft). Jako główny powód takiego stanu rzeczy ZUS podaje decyzję z przełomu 1997 i 1998 roku, kiedy to powstawała architektura systemu KSI ZUS. Jak czytamy:

Przed rokiem 2000 zarówno stopień rozwoju, a tym bardziej stopień udokumentowanych zastosowań narzędzi należących do kategorii wolnego oprogramowania w projektach o tak dużej skali jak KSI ZUS, był znikomy. Podobnie niewielkie były doświadczenia pracowników ZUS z takimi systemami jak Linux czy FreeBSD. Dlatego w tamtym czasie żaden z uczestników postępowania przetargowego na wykorzystanie systemu KSI ZUS nie zdecydował się na wykorzystanie na szeroką skalę rozwiązań opartych o narzędzia należące do kategorii wolnego oprogramowania.

Czyli: cały system powstał dla Windows, nikt nie brał pod uwagę innych rozwiązań i teraz na wieki wieków ZUS związany będzie z firmą z Redmond, bo tak jest przecież taniej. Wszystkie komputery (również klienckie!) działać będą więc również na wieki wieków pod systemem Windows (bo przecież, jak wiadomo, istnieć on będzie wiecznie) a bredzenie o interoperacyjności rozwiązań to pseudo-intelektualna papka linuksowych fanatyków, których słuchać nie ma po co.

Tak wiem, przesadzam. Odpowiedź ZUS jest w końcu rzeczowa i poprawna merytorycznie. Być może w tym konkretnym przypadku rzeczywiście lepiej jest pozostać przy Windows. ZUS-owi mocodawcy zauważają nawet open-source i nie uważają tego za samo zło:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest przeciwny idei wdrażania wolnego oprogramowania i otwartych standardów w administracji publicznej.

Co więcej:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych opowiada się za wykorzystaniem wolnego oprogramowania i otwartych standardów w administracji publicznej wszędzie tam, gdzie jest to uzasadnione.

Szkoda, że ZUS nie uznał za uzasadnione przygotowanie klienckiej wersji Płatnika dla systemów innych niż Windows. Szkoda też, że również kilka dobrych lat później, przygotowując SIWZ Elektronicznej Skrzynki Podawczej nie pomyślano o kliencie dla Linuksa, BSD czy Mac OS, a najlepiej po prostu takim który po odpowiedniej modyfikacji zadziała wszędzie. Tak, mówię o publicznym udostępnieniu kodu.

No ale cóż, być może i tutaj taka operacja po prostu “nie była uzasadniona”…

Moje wątpliwości budzi formalna strona sprawy. Jak to jest, że na jeden przecież list (dostarczony w dwóch kopiach: do Ministrów Dorna i Wypycha) otrzymujemy dwie zupełnie różne odpowiedzi. Jedną od MSWiA, drugą od ZUS (który jak by na to nie patrzeć nie jest stroną w sprawie, a w liście wspomniany był jedynie jako przykład domniemanej niegospodarności). Odpowiedzi są w dodatku kompletnie różne jeśli chodzi o treść. Czy w KPRM nie jest uzgadniane wspólne stanowisko w takiej sprawie? Przydałaby się jakaś opinia prawnika, bo być może taka sytuacja jest jak najbardziej normalna czy wręcz pożądana, tylko mi trudno to zrozumieć.

Na koniec ciekawostka. List, który ZUS przesłał do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów 11 maja sygnowany jest nazwiskiem pani Aleksandry Wiktorow, byłej już prezes tej instytucji. Adresatem listu jest natomiast Minister Paweł Wypych, który to… w czerwcu tego roku zastąpił panią Wiktorow na stanowisku prezesa ZUS. Jestem ciekaw jakie jest stanowiska pana Wypycha na temat poruszony w petycji, której bądź co bądź, był przecież adresatem (jako Minister w KPRM).

Odpowiedź ZUS można przeczytać na stronie akcji. Poniżej można natomiast pobrać skany oryginalnych dokumentów.

Zachęcam do własnych przemyśleń natomiast stanowczo zniechęcam do demonstrowania swojej niechęci do ZUS czy innych państwowych instytucji.

Więcej informacji: http://akcja.jakilinux.org/odpowiedz_zus.php